अन्वयः

सर्वकालसमृद्धम् abundant in all seasons, हस्त्यश्वरथसङ्कुलम् hordes of elephants and horses, पितृपैतामहम् father and grandfathers, राज्यम् kingdom, कस्य whose, मनः mind, न आवर्तयेत् not tempt

M N Dutt

Whose mind does not change obtaining such an ancestral kingdom, filled with all prosperity and abounding in elephants, horses and chariots?

Summary

"Whose mind will not be tempted at the abundance of elephants and horses of father's and grandfather's kingdom?"

पदच्छेदः

सर्वकामसमृद्धं	सर्व–काम–समृद्ध (√सम्-ऋध् + क्त, १.१)
हि	हि (अव्ययः)
हस्त्यश्वरथसंकुलम्	हस्तिन्–अश्व–रथ–संकुल (१.१)
पितृपैतामहं	पितृपैतामह (१.१)
राज्यं	राज्य (१.१)
कस्य	क (६.१)
नावर्तयेन्मनः	न (अव्ययः)–आवर्तयेत् (√आ-वर्तय् विधिलिङ् प्र.पु. एक.)–मनस् (२.१)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८
स	र्व	का	म	स	मृ	द्धं	हि
ह	स्त्य	श्व	र	थ	सं	कु	लम्
पि	तृ	पै	ता	म	हं	रा	ज्यं
क	स्य	ना	व	र्त	ये	न्म	नः