अन्वयः

रामः Rama, विवर्णाम् pale, शोककर्शिताम् emaciated by grief, मातरम् mother, आसाद्य reached, प्रणतः offered salutations, मातुः to mother, मनः in mind, प्रहर्षयन् delighted, पादौ feet, जग्राह clasped

M N Dutt

Having approached his mother, pale and pulled down with grief, Rāma humbly touched her feet and enhanced her delight.

Summary

Rama reached his mother who was pale and emaciated in grief and offered salutations clasping her feet in obedience and was delighted in his mind.

पदच्छेदः

रामो	राम (१.१)
मातरम्	मातृ (२.१)
आसाद्य	आसाद्य (√आ-सादय् + ल्यप्)
विषण्णां	विषण्ण (√वि-सद् + क्त, २.१)
शोककर्शिताम्	शोक–कर्शित (√कर्शय् + क्त, २.१)
जग्राह	जग्राह (√ग्रह् लिट् प्र.पु. एक.)
प्रणतः	प्रणत (√प्र-नम् + क्त, १.१)
पादौ	पाद (२.२)
मनो	मनस् (२.१)
मातुः	मातृ (६.१)
प्रसादयन्	प्रसादयत् (√प्र-सादय् + शतृ, १.१)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८
रा	मो	मा	त	र	मा	सा	द्य
वि	ष	ण्णं	शो	क	क	र्शि	ताम्
ज	ग्रा	ह	प्र	ण	तः	पा	दौ
म	नो	मा	तुः	प्र	सा	द	यन्