६.१२.२२

ततस्तु सुग्रीववचो निशम्य त;द्धरीश्वरेणाभिहितं नरेश्वरः ।
विभीषणेनाशु जगाम संगमं; पतत्रिराजेन यथा पुरंदरः ॥

अन्वयः

ततः then, नरेश्वरः king, तत् there, सुग्रीववचः Sugriva's words, निशम्य: perceiving, पुरन्दरः: like Indra, पतत्त्रिराजेनयथा like with the king of birds, विभीषणेन: with Vibheeshana, अशु: as said, हरीश्वरेण: by Sugriva, अभिहितम् very fitting, सङ्गमम् meeting, जगाम: went.

M N Dutt

Hearing the words of Sugrīva, the lord of monkeys, the king of men (Rāma) made instantly friends with Vibhīşaņa, like to the conqueror of enemies' cities making friends with the king of birds.

Summary

Perceiving Sugriva's befitting words, king Rama went to meet Vibheeshana like Indra arranged to meet with the king of birds.॥ इत्यार्षेवाल्मीकीयेश्रीमद्रामायणेआदिकाव्येयुद्धकाण्डेअष्टादशस्सर्गः ॥This is the end of the eighteenth sarga of Yuddha Kanda of the first epic the holy Ramayana composed by sage Valmiki.

पदच्छेदः

ततस्तुततस् (अव्ययः)–तु (अव्ययः)
सुग्रीववचोसुग्रीव–वचस् (२.१)
निशम्यनिशम्य (√नि-शामय् + ल्यप्)
तद्धरीश्वरेणाभिहितंतद्–हरि–ईश्वर (३.१)–अभिहित (√अभि-धा + क्त, २.१)
नरेश्वरःनरेश्वर (१.१)
विभीषणेनाशुविभीषण (३.१)–आशु (२.१)
जगामजगाम (√गम् लिट् प्र.पु. एक.)
संगमंसंगम (२.१)
पतत्रिराजेनपतत्रिन्–राज (३.१)
यथायथा (अव्ययः)
पुरंदरःपुरंदर (१.१)

छन्दः

वंशस्थम् [१२: जतजर]

छन्दोविश्लेषणम्

१०१११२
स्तु सु ग्री चोनिम्य
द्ध रीश्व रे णाभिहि तं रेश्व रः
वि भी णे नाशु गा सं मं
त्रि रा जे थापु रं रः