६.२२.१०

अशोकवनिकायां तु प्रविवेश महाबलः ।
ततो दीनामदैन्यार्हां ददर्श धनदानुजः ।
अधोमुखीं शोकपरामुपविष्टां महीतले ॥

अन्वयः

ततः there upon, धनदानुजः brother of Kubera, दीनाम् sad, अदैन्यार्हाम् who did not deserve that piteous condition, अथोमुखीम् bending down her head, शोकपराम् filled with sorrow, अशोकवनिकाम् in the Asoka grove, गताम् reduced to that state, महीतले on the ground, उपविष्टाम् seated, भर्तारमेव only about her husband, ध्यायन्तीम् contemplating, ददर्श saw.

Summary

Thereafter, the younger brother of Kubera (Ravana) saw sad Sita, who did not deserve that piteous condition, who had been reduced to sorrowful state, seated on the ground in Asoka grove, with her head bent down filled with sorrow contemplating on her husband alone.

पदच्छेदः

अशोकवनिकायांअशोक–वनिका (७.१)
तुतु (अव्ययः)
प्रविवेशप्रविवेश (√प्र-विश् लिट् प्र.पु. एक.)
महाबलःमहत्–बल (१.१)
ततोततस् (अव्ययः)
दीनाम्दीन (२.१)
अदैन्यार्हांअदैन्य–अर्ह (२.१)
ददर्शददर्श (√दृश् लिट् प्र.पु. एक.)
धनदानुजःधनद–अनुज (१.१)
अधोमुखींअधोमुख (२.१)
शोकपराम्शोक–पर (२.१)
उपविष्टांउपविष्ट (√उप-विश् + क्त, २.१)
महीतलेमही–तल (७.१)

छन्दः

उपजातिः [११]

छन्दोविश्लेषणम्

१२३४५६७८९१०१११२
अ शोकवनि का यां तुप्रवि वेश
म हाब लःत तो दी नाम दै न्या र्हां
द दर्शधन दानु जःअ धोमु खीं
शोकप रामुप वि ष्टांम हीत ले