६.२३.२५

प्रव्रज्यामुपपन्नानां त्रयाणामेकमागतम् ।
परिप्रक्ष्यति कौसल्या लक्ष्मणं शोकलालसा ॥

अन्वयः

शोकलालसा immersed in grief, कौसल्या Kausalya, प्रव्रज्याम् of the exiled ones, उपपन्नानाम् attended by, त्रयाणाम् of the three, आगतम् returning, एकम् alone, लक्ष्मणम् only Lakshmana, परिप्रेक्ष्यति will see returned.

M N Dutt

Kaucalya, over-whelmed with sorrow, shall only behold one of the three that had gone away to distant lands, come (back)-Laksmana.

Summary

"Seeing only Lakshmana returning, of the three exiled, Kausalya will be immersed in grief (will ask)."

पदच्छेदः

प्रव्रज्याम्प्रव्रज्या (२.१)
उपपन्नानांउपपन्न (√उप-पद् + क्त, ६.३)
त्रयाणाम्त्रि (६.३)
एकम्एक (२.१)
आगतम्आगत (√आ-गम् + क्त, २.१)
परिप्रक्ष्यतिपरिप्रक्ष्यति (√परि-प्रच्छ् लृट् प्र.पु. एक.)
कौसल्याकौसल्या (१.१)
लक्ष्मणंलक्ष्मण (२.१)
शोकलालसाशोक–लालस (१.१)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

प्र व्र ज्यामु न्ना नां
त्र या णा मे मा तम्
रि प्रक्ष्यति कौ ल्या
क्ष्म णं शो ला सा