अन्वयः

आयुतेक्षणा broadeyed one, सा she, अथ and then, मुहूर्तात् for a while, समाश्वास्य regaining, चेतनाम् consciousness, परिलभ्य remaining behind, तत् that, शिरः head, समुपाघ्राय sitting close by, विललास lamented.

M N Dutt

Then, recovering after a while, and having regained her consciousness, the large-eyed one, placing the head in her front, gave way to grief.

Summary

Broadeyed Sita, regaining her consciousness after a while, sat close to the head of Rama and lamented.

पदच्छेदः

सा	तद् (१.१)
मुहूर्तात्	मुहूर्त (५.१)
समाश्वस्य	समाश्वस्य (√समा-श्वस् + ल्यप्)
प्रतिलभ्य	प्रतिलभ्य (√प्रति-लभ् + ल्यप्)
च	च (अव्ययः)
चेतनाम्	चेतना (२.१)
तच्छिरः	तद् (२.१)–शिरस् (२.१)
समुपाघ्राय	समुपाघ्राय (√समुपा-घ्रा + ल्यप्)
विललापायतेक्षणा	विललाप (√वि-लप् लिट् प्र.पु. एक.)–आयत (√आ-यम् + क्त)–ईक्षण (१.१)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८
सा	मु	हू	र्ता	त्स	मा	श्व	स्य
प्र	ति	ल	भ्य	च	चे	त	नाम्
त	च्छि	रः	स	मु	पा	घ्रा	य
वि	ल	ला	पा	य	ते	क्ष	णा