अन्वयः
विशालाक्षी broad eyed, राक्षसाधिपः Rakshasa king, सःएषः all the news, रावणः Ravana, ताम् those, प्रवृत्तिम् What to do, श्रुत्वा hearing, सचिवैःसह with friends, मन्त्रयते with ministers.
M N Dutt
And, O large-eyed lady, having learnt this news, Rāvaņa-lord of Rākşasas, is consulting with all his counsellors.
Summary
"O Broadeyed Sita! On hearing the news (of Rama crossing) Rakshasa king is holding consultation with ministers about what to do."
पदच्छेदः
| स | तद् (१.१) |
| तां | तद् (२.१) |
| श्रुत्वा | श्रुत्वा (√श्रु + क्त्वा) |
| विशालाक्षि | विशाल–अक्ष (८.१) |
| प्रवृत्तिं | प्रवृत्ति (२.१) |
| राक्षसाधिपः | राक्षस–अधिप (१.१) |
| एष | एतद् (१.१) |
| मन्त्रयते | मन्त्रयते (√मन्त्रय् लट् प्र.पु. एक.) |
| सर्वैः | सर्व (३.३) |
| सचिवैः | सचिव (३.३) |
| सह | सह (अव्ययः) |
| रावणः | रावण (१.१) |
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ |
|---|
| स | तां | श्रु | त्वा | वि | शा | ला | क्षि |
| प्र | वृ | त्तिं | रा | क्ष | सा | धि | पः |
| ए | ष | म | न्त्र | य | ते | स | र्वैः |
| स | चि | वैः | स | ह | रा | व | णः |