अन्वयः

शास्त्रतत्त्वज्ञः learned in the truth of sastras, पण्डितः learned, कः who, विनाप्रोत्साहनाद्रिपोः without instigation, प्रभवन्तम् in power, पदस्थम् address, परुषम् harsh, अभिभाषते will speak.

M N Dutt

Who that is wise and learned, ever address him roughly that is at once puissant and of (high) station, if not to spur him on?

Summary

"Which person who has learned the truth of sastras will address such harsh words to one in power without instigation?"

पदच्छेदः

प्रभवन्तं	प्रभवत् (√प्र-भू + शतृ, २.१)
पदस्थं	पद–स्थ (२.१)
हि	हि (अव्ययः)
परुषं	परुष (२.१)
को	क (१.१)
ऽभिधास्यति	अभिधास्यति (√अभि-धा लृट् प्र.पु. एक.)
पण्डितः	पण्डित (१.१)
शास्त्रतत्त्वज्ञो	शास्त्र–तत्त्व–ज्ञ (१.१)
विना	विना (अव्ययः)
प्रोत्साहनाद्	प्रोत्साहन (५.१)
रिपोः	रिपु (६.१)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८
प्र	भ	व	न्तं	प	द	स्थं	हि
प	रु	षं	को	ऽभि	धा	स्य	ति
प	ण्डि	तः	शा	स्त्र	त	त्त्व	ज्ञो
वि	ना	प्रो	त्सा	ह	ना	द्रि	पोः