६.२९.१६

ते दृष्ट्वा वानराः सर्वे राक्षसान्युद्धकाङ्क्षिणः ।
मुमुचुर्विपुलान्नादांस्तत्र रामस्य पश्यतः ॥

अन्वयः

सर्वे all, तेवानराः the Vanaras, युद्धकाङ्क्षिणः eager for war, राक्षसान् दृष्टवा seeing the Rakshasas, तस्य them, रामस्य Rama, पश्यतः saw, विविधान् many, नादान् clamours, मुमुचुः stood looking.

M N Dutt

On seeing the Rākşasas, the monkeys burning for battle set up various roars in the presence of Rama.

Summary

All the vanaras saw the rakshasas eager for war, and as Rama stood looking at them many kinds of clamours were heard.

पदच्छेदः

तेतद् (१.३)
दृष्ट्वादृष्ट्वा (√दृश् + क्त्वा)
वानराःवानर (१.३)
सर्वेसर्व (१.३)
राक्षसान्राक्षस (२.३)
युद्धकाङ्क्षिणःयुद्ध–काङ्क्षिन् (२.३)
मुमुचुर्मुमुचुः (√मुच् लिट् प्र.पु. बहु.)
विपुलान्नादांस्तत्रविपुल (२.३)–नाद (२.३)–तत्र (अव्ययः)
रामस्यराम (६.१)
पश्यतःपश्यत् (√दृश् + शतृ, ६.१)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

ते दृ ष्ट्वा वा राः र्वे
राक्ष सा न्युद्ध काङ्क्षि णः
मुमु चुर्विपु ला न्ना दां
स्तत्र रास्यश्य तः