६.३१.१०

दृश्यन्ते न यथावच्च नक्षत्राण्यभिवर्तते ।
युगान्तमिव लोकस्य पश्य लक्ष्मण शंसति ॥

अन्वयः

लक्ष्मण Lakshmana, नक्षत्राणि even stars, यथावत् so also, नदृश्यन्ते not visible, लोकस्य in the universe, युगान्तम् end of the universe, शंसतीव spots on the moon, अभिवर्तते dirty, पश्य seen.

M N Dutt

The stars do not course as formerly. Behold, O Laksmana, all these, prefiguring the Doom.

Summary

"Just as the spots on the moon, the stars are also dirty and not visible. It forebodes the end of the universe Lakshmana!"

पदच्छेदः

दृश्यन्तेदृश्यन्ते (√दृश् प्र.पु. बहु.)
(अव्ययः)
यथावच्चयथावत् (अव्ययः)–च (अव्ययः)
नक्षत्राण्यभिवर्ततेनक्षत्र (१.३)–अभिवर्तते (√अभि-वृत् लट् प्र.पु. एक.)
युगान्तम्युग–अन्त (२.१)
इवइव (अव्ययः)
लोकस्यलोक (६.१)
पश्यपश्य (√पश् लोट् म.पु. )
लक्ष्मणलक्ष्मण (८.१)
शंसतिशंसति (√शंस् लट् प्र.पु. एक.)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

दृ श्य न्ते थाच्च
क्ष त्राण्यभिर्त ते
यु गान्तमि लोस्य
श्यक्ष्म शंति