अन्वयः

स that, सम्प्रहार conflict, रक्षसां of Rakshasas, वानराणांच and Vanaras, तमुलो intense, मांस flesh, शोणित blood, कर्दमः like mire, सम्बभूवा that happened, अद्भुतोपमाः was amazing.

M N Dutt

That encounter of the Rākşasas and the monkeys was mighty and wonderful, and the ground became wet with flesh and gore.

Summary

The conflict that happened between the Rakshasas and Vanaras was amazing and intense and left a mire of flesh and blood.॥ इत्यार्षेश्रीमद्वाल्मीकिरामायणेआदिकाव्येयुद्धकाण्डेद्विचत्वारिंशस्सर्गः ॥This is the end of the forty second sarga of Yuddha Kanda of the first epic the holy Ramayana composed by sage Valmiki.

पदच्छेदः

स	तद् (१.१)
संप्रहारस्तुमुलो	सम्प्रहार (१.१)–तुमुल (१.१)
मांसशोणितकर्दमः	मांस–शोणित–कर्दम (१.१)
रक्षसां	रक्षस् (६.३)–रक्षस् (६.३)
वानराणां	वानर (६.३)–वानर (६.३)
च	च (अव्ययः)–च (अव्ययः)
संबभूवाद्भुतोपमः	संबभूव (√सम्-भू लिट् प्र.पु. एक.)–अद्भुत–उपम (१.१)–संबभूव (√सम्-भू लिट् प्र.पु. एक.)–अद्भुत–उपम (१.१)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८
स	सं	प्र	हा	र	स्तु	मु	लो
मां	स	शो	णि	त	क	र्द	मः
र	क्ष	सां	वा	न	रा	णां	च
सं	ब	भू	वा	द्भु	तो	प	माः