अन्वयः

वानरेन्द्र Lord of Vanaras, सुग्रीवः Sugriva, प्रघनेन with Praghana, समागतः encountered, श्रीमान् prosperous, लक्ष्मणः Lakshmana, विरूपाक्षेण Virupaksha, समरे in war, सङ्गतः encountered.

M N Dutt

The highly powerful Nīla engaged with undertook Praghasa, and the graceful Lakşmaņa was engaged with Virüpākşa.

Summary

Sugriva the Lord of Vanaras fought with Praghana and prosperous Lakshmana fought with Virupaksha.

पदच्छेदः

वानरेन्द्रस्तु	वानर–इन्द्र (१.१)–तु (अव्ययः)
सुग्रीवः	सुग्रीव (१.१)
प्रघसेन	प्रघस (३.१)
समागतः	समागत (√समा-गम् + क्त, १.१)
संगतः	संगत (√सम्-गम् + क्त, १.१)
समरे	समर (७.१)
श्रीमान्	श्रीमत् (१.१)
विरूपाक्षेण	विरूपाक्ष (३.१)
लक्ष्मणः	लक्ष्मण (१.१)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८
वा	न	रे	न्द्र	स्तु	सु	ग्री	वः
प्र	घ	से	न	स	मा	ग	तः
सं	ग	तः	स	म	रे	श्री	मा
न्वि	रू	पा	क्षे	ण	ल	क्ष्म	णः