अन्वयः

लक्ष्मणः Lakshmana, तत्र there, बाणपातान्तरे at an arrow's throw, पतितम् fallen, पुरुषर्षभम् best of men, दृष्टवा beholding, जीविते life, निराशः disappointed, अभवत् remained.

M N Dutt

Seeing Rāma, the foremost of men-down within arrow-range, Laksmana despaired of his life.

Summary

Lakshmana remained beholding the best of men fallen at an arrow's throw disappointed at his life.

पदच्छेदः

बाणपातान्तरे	बाण–पात–अन्तर (७.१)
रामं	राम (२.१)
पतितं	पतित (√पत् + क्त, २.१)
पुरुषर्षभम्	पुरुष–ऋषभ (२.१)
स	तद् (१.१)
तत्र	तत्र (अव्ययः)
लक्ष्मणो	लक्ष्मण (१.१)
दृष्ट्वा	दृष्ट्वा (√दृश् + क्त्वा)
निराशो	निराश (१.१)
जीविते	जीवित (७.१)
ऽभवत्	अभवत् (√भू लङ् प्र.पु. एक.)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८
बा	ण	पा	ता	न्त	रे	रा	मं
प	ति	तं	पु	रु	ष	र्ष	भम्
स	त	त्र	ल	क्ष्म	णो	दृ	ष्ट्वा
नि	रा	शो	जी	वि	ते	ऽभ	वत्