६.३९.१९

सुरुष्टेनापि वीरेण लक्ष्मणेना न संस्मरे ।
परुषं विप्रियं वापि श्रावितं न कदाचन ॥

अन्वयः

सुरुष्टेनापि even unpalatable, वीरेण heroic, लक्ष्मणेनवापि by Lakshmana, कदाचन indeed, परुषम् harsh, विप्रियम् deeply, श्रावितम् invoked, नसंस्मरे I do not remember.

M N Dutt

I do not remember having heard any harsh speech from the heroic Lakşmaņa, even when he had happened to be exceedingly wroth.

Summary

"Indeed, heroic Lakshmana never uttered an unpalatable word. I do not remember him speaking harsh words even when he was deeply provoked."

पदच्छेदः

सुरुष्टेनापिसु (अव्ययः)–रुष्ट (√रुष् + क्त, ३.१)–अपि (अव्ययः)
वीरेणवीर (३.१)
लक्ष्मणेनलक्ष्मण (३.१)
(अव्ययः)
संस्मरेसंस्मरे (√सम्-स्मृ लट् उ.पु. )
परुषंपरुष (२.१)
विप्रियंविप्रिय (२.१)
वापिवा (अव्ययः)–अपि (अव्ययः)
श्रावितंश्रावित (√श्रावय् + क्त, २.१)
(अव्ययः)
कदाचनकदाचन (अव्ययः)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

सु रु ष्टे नापि वी रे
क्ष्म णे ना संस्म रे
रु षं विप्रि यं वापि
श्रावि तं दा