अन्वयः

त्वरितम् quickly, यान्तम् all, नीलाञ्जनचयोपमम् like a dark mountain, तम् him, दृष्टवा seeing, सर्व all, वानराः Vanaras, रावणिम् Ravana's son, मन्यमानाः thinking, दुद्रुवुः ran away.

M N Dutt

Seeing him fast making his way, resembling a mass of dark collyrium, the monkeys taking him to be Ravana's son, began to run away.

Summary

Seeing Vibheeshana resembling a dark mountain, thinking him to be Indrajith, all the Vanaras ran from there.॥ इत्यार्षेवाल्मीकीयेश्रीमद्रामायणेआदिकाव्येयुद्धकाण्डेएकोनपञ्चाशस्सर्गः ॥This is the end of the forty ninth sarga of Yuddha Kanda of the first epic the holy Ramayana composed by sage Valmiki.

पदच्छेदः

तं	तद् (२.१)
दृष्ट्वा	दृष्ट्वा (√दृश् + क्त्वा)
त्वरितं	त्वरित (२.१)
यान्तं	यान्त् (√या + शतृ, २.१)
नीलाञ्जनचयोपमम्	नीलाञ्जन–चय–उपम (२.१)
वानरा	वानर (१.३)
दुद्रुवुः	दुद्रुवुः (√द्रु लिट् प्र.पु. बहु.)
सर्वे	सर्व (१.३)
मन्यमानास्तु	मन्यमान (√मन् + शानच्, १.३)–तु (अव्ययः)
रावणिम्	रावणि (२.१)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८
तं	दृ	ष्ट्वा	त्व	रि	तं	या	न्तं
नी	ला	ञ्ज	न	च	यो	प	मम्
वा	न	रा	दु	द्रु	वुः	स	र्वे
म	न्य	मा	ना	स्तु	रा	व	णिम्