६.४.५१

अथावृत्य महीं कृत्स्नां जगाम महती चमूः ।
ऋक्षवानरशार्दूलैर्नखदंष्ट्रायुधैर्वृता ॥

अन्वयः

र्वुता: surrounded, हृष्टः happy, सौमित्रि Saumithri, भ्रातरम् at brother, आश्वास्य reassured, इति thus, अब्रवीत् spoke, अध now, हरिवाहिनी vanara forces , नखदंष्ट्रायुधै who use their nails and teeth as weapons, ऋक्षवानरशार्दूलैः tigerlike bears, कृत्स्नाम् all over the land, महीम् expansive, आवृत्य spread, जगाम are proceeding.

Summary

Saumithri reassured his brother who was surrounded by the vanara force saying that those vanaras who use their nails and teeth as weapons and tigerlike bears spread all over the expansive land are proceeding.

पदच्छेदः

अथावृत्यअथ (अव्ययः)–आवृत्य (√आ-वृत् + ल्यप्)
महींमही (२.१)
कृत्स्नांकृत्स्न (२.१)
जगामजगाम (√गम् लिट् प्र.पु. एक.)
महतीमहत् (१.१)
चमूःचमू (१.१)
ऋक्षवानरशार्दूलैर्ऋक्ष–वानर–शार्दूल (३.३)
नखदंष्ट्रायुधैर्नख–दंष्ट्र–आयुध (३.३)
वृतावृत (√वृ + क्त, १.१)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

था वृत्य हीं कृ त्स्नां
गा ती मूः
क्ष वा शा र्दू लै
र्न दं ष्ट्रायु धैर्वृ ता