अन्वयः

ततः then, दशरथात्मजः Dasaratha's son, रामः Rama, शिखरम् top , आरुह्या on climbing, कूर्मामीनसमाकीर्णम् inhabited by tortoises and fish, सलिलाकुलम् ocean, अपश्यत् observed

M N Dutt

Getting at the top, Daśaratha's son espied the vast deep filled with tortoises and fishes.

Summary

Then Rama the son of Dasaratha on climbing to the top (of Mahendra mountain) observed the ocean inhabited by tortoises and fish.

पदच्छेदः

ततः	ततस् (अव्ययः)
शिखरम्	शिखर (२.१)
आरुह्य	आरुह्य (√आ-रुह् + ल्यप्)
रामो	राम (१.१)
दशरथात्मजः	दशरथ–आत्मज (१.१)
कूर्ममीनसमाकीर्णम्	कूर्म–मीन–समाकीर्ण (√समा-कृ + क्त, २.१)
अपश्यत्	अपश्यत् (√पश् लङ् प्र.पु. एक.)
सलिलाशयम्	सलिलाशय (२.१)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८
त	तः	शि	ख	र	मा	रु	ह्य
रा	मो	द	श	र	था	त्म	जः
कू	र्म	मी	न	स	मा	की	र्ण
म	प	श्य	त्स	लि	ला	श	यम्