६.४.८१

मकरैर्नागभोगैश्च विगाढा वातलोहिताः ।
उत्पेतुश्च निपेतुश्च प्रवृद्धा जलराशयः ॥

अन्वयः

मकरैः sea animals (like sharks and crocodiles), नागभोगैश्च swarmed with serpents, विगाढाः with force, वातलोलिताः stormy,प्रवृद्धाः rising, जलराशयः huge volumes of water, उत्पेतुश्च jumping, निपेतुश्च throwing up and down

Summary

Swarmed with sea animals like sharks and crocodiles and serpents were jumping with huge volumes of water rising and down with force by the stormy wind.

पदच्छेदः

मकरैर्मकर (३.३)
नागभोगैश्चनागभोग (३.३)–च (अव्ययः)
विगाढाविगाढ (√वि-गाह् + क्त, १.३)
वातलोलिताःवात–लोलित (√लोलय् + क्त, १.३)
उत्पेतुश्चउत्पेतुः (√उत्-पत् लिट् प्र.पु. बहु.)–च (अव्ययः)
निपेतुश्चनिपेतुः (√नि-पत् लिट् प्र.पु. बहु.)–च (अव्ययः)
प्रवृद्धाप्रवृद्ध (√प्र-वृध् + क्त, १.३)
जलराशयःजल–राशि (१.३)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

रै र्ना भो गैश्च
वि गा ढा वा लोहि ताः
त्पे तुश्चनि पे तुश्च
प्र वृ द्धा रा यः