६.४०.१९

जीवन्नद्य विपन्नोऽस्मि नष्टराज्यमनोरथः ।
प्राप्तप्रतिज्ञश्च रिपुः सकामो रावणः कृतः ॥

अन्वयः

नष्टराज्यमनोरथः having lost kingdom, जीवन्नद्यअद्य life ambition, विपन्नः frustrated, अस्मि I am, रिपुः enemy, रावणः Ravana, प्राप्तप्रतिज्ञः having succeeded in his vow, सकामश्च this deed, कृतः did.

M N Dutt

Living, today I am in distress: and my desire of dominion is annihilated; and my foe, Rāvana, has his promise fulfilled and his aim crowned with success.

Summary

"Having lost my life ambition for the kingdom, frustrated I am. My enemy Ravana, having succeeded in his vow, did this deed."

पदच्छेदः

जीवन्न्जीवत् (√जीव् + शतृ, १.१)
अद्यअद्य (अव्ययः)
विपन्नोविपन्न (√वि-पद् + क्त, १.१)
ऽस्मिअस्मि (√अस् लट् उ.पु. )
नष्टराज्यमनोरथःनष्ट (√नश् + क्त)–राज्य–मनोरथ (१.१)
प्राप्तप्रतिज्ञश्चप्राप्त (√प्र-आप् + क्त)–प्रतिज्ञा (१.१)–च (अव्ययः)
रिपुःरिपु (१.१)
सकामो (अव्ययः)–काम (१.१)
रावणःरावण (१.१)
कृतःकृत (√कृ + क्त, १.१)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

जी न्नद्यवि न्नोऽस्मि
ष्ट राज्य नो थः
प्रा प्तप्र ति ज्ञश्चरि पुः
का मो रा णःकृ तः