६.४१.४

व्यक्तं सुमहती प्रीतिरेतेषां नात्र संशयः ।
तथा हि विपुलैर्नादैश्चुक्षुभे वरुणालयः ॥

अन्वयः

सम्प्रहृष्टानाम् very happy, बहूनाम् many of them, वानराणाम् Vanaras, समुत्थित collected:, सुमहान् very great, असौ such, नादः sound, गर्जताम् roaring, मेघानामिव like thunder of rumbling clouds, यथा just as, श्रूयते, सुव्यक्तम् , एतेषाम् by that, प्रीतिः happiness, सुमहती huge, अत्र there, संशयः doubt, न no, तथाहि for that reason, विपुलैः wide, नादैः noise, वरुणालयः ocean, चुक्षुभे agitated.

Summary

"Many Vanaras have collected together and roared making loud noises just as thunder rumbling clouds. By that there is no doubt that they are very happy. For that reason, even the wide ocean is agitated."

पदच्छेदः

व्यक्तंव्यक्त (२.१)
सुमहतीसु (अव्ययः)–महत् (१.१)
प्रीतिर्प्रीति (१.१)
एतेषांएतद् (६.३)
नात्र (अव्ययः)–अत्र (अव्ययः)
संशयःसंशय (१.१)
तथातथा (अव्ययः)
हिहि (अव्ययः)
विपुलैर्विपुल (३.३)
नादैश्चुक्षुभेनाद (३.३)–चुक्षुभे (√क्षुभ् लिट् प्र.पु. एक.)
वरुणालयःवरुणालय (१.१)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

व्य क्तंसु ती प्रीति
रे ते षां नात्र सं यः
थाहिविपु लै र्ना दै
श्चुक्षु भेरु णा यः