६.४२.३६

धूम्राक्षं निहतं दृष्ट्वा हतशेषा निशाचराः ।
त्रस्ताः प्रविविशुर्लङ्कां वध्यमानाः प्लवंगमैः ॥

अन्वयः

हतशेषाः those who survived, निशाचराः night rangers, धूम्राक्षम् Dhumraksha, निहतम् killed, दृष्टवा seeing, त्रस्ताः out of fear, प्लवङ्गमैः of Vanaras, वध्यमानाः killed, लङ्काम् into Lanka, प्रविविशुः reentered.

M N Dutt

Seeing Dhūmrākṣa slain, those night-rangers that survived the carnage, in extreme agitation began to pour into Lankā, attacked by the monkeys.

Summary

Those Rakshasas who survived the onslaught, seeing Dhumraksha killed, reentered Lanka out of fear of being killed by Vanaras.

पदच्छेदः

धूम्राक्षंधूम्राक्ष (२.१)
निहतंनिहत (√नि-हन् + क्त, २.१)
दृष्ट्वादृष्ट्वा (√दृश् + क्त्वा)
हतशेषाहत (√हन् + क्त)–शेष (१.३)
निशाचराःनिशाचर (१.३)
त्रस्ताःत्रस्त (√त्रस् + क्त, १.३)
प्रविविशुर्प्रविविशुः (√प्र-विश् लिट् प्र.पु. बहु.)
लङ्कांलङ्का (२.१)
वध्यमानाःवध्यमान (√वध् + शानच्, १.३)
प्लवंगमैःप्लवंगम (३.३)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

धू म्रा क्षंनि तं दृ ष्ट्वा
शे षानि शा राः
त्र स्ताःप्रविवि शु र्ल ङ्कां
ध्य मा नाःप्ल वं मैः