स वीरशोभामभजन्महाकपिः; समेत्य रक्षांसि निहत्य मारुतिः ।
महासुरं भीमममित्रनाशनं; यथैव विष्णुर्बलिनं चमूमुखे ॥
स वीरशोभामभजन्महाकपिः; समेत्य रक्षांसि निहत्य मारुतिः ।
महासुरं भीमममित्रनाशनं; यथैव विष्णुर्बलिनं चमूमुखे ॥
अन्वयः
महाकपिः great Vanara, सःमारुतिः that Maruti, चमूमुखे in front army, रक्षांसि saviour, समेत्य along with, निहत्य having killed, भीमम् fierce, अमित्रनाशनम् killer of foes, यथैव in the same way, बलिनम् , महासुरम् Lord of Devatas, विष्णुर्यथा like Vishnu, वीरशोभाम् like a triumphant hero, अभजत् shone.Summary
Great Vanara, Maruti shone like a triumphant hero and saviour in front of the army, just as Lord Vishnu, the Lord of Devatas shone after killing the foes (demons).पदच्छेदः
| स | तद् (१.१) |
| वीरशोभाम् | वीर–शोभा (२.१) |
| अभजन्महाकपिः | अभजत् (√भज् लङ् प्र.पु. एक.)–महत्–कपि (१.१) |
| समेत्य | समेत्य (√समा-इ + ल्यप्) |
| रक्षांसि | रक्षस् (२.३) |
| निहत्य | निहत्य (√नि-हन् + ल्यप्) |
| मारुतिः | मारुति (१.१) |
| महासुरं | महत्–असुर (२.१) |
| भीमम् | भीम (२.१) |
| अमित्रनाशनं | अमित्र–नाशन (२.१) |
| यथैव | यथा (अव्ययः)–एव (अव्ययः) |
| विष्णुर् | विष्णु (१.१) |
| बलिनं | बलिन् (२.१) |
| चमूमुखे | चमू–मुख (७.१) |
छन्दः
वंशस्थम् [१२: जतजर]छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ | १२ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| स | वी | र | शो | भा | म | भ | ज | न्म | हा | क | पिः |
| स | मे | त्य | र | क्षां | सि | नि | ह | त्य | मा | रु | तिः |
| म | हा | सु | रं | भी | म | म | मि | त्र | ना | श | नं |
| य | थै | व | वि | ष्णु | र्ब | लि | नं | च | मू | मु | खे |
| ज | त | ज | र | ||||||||