६.४४.३८

अपूजयन्देवगणास्तदा कपिं; स्वयं च रामोऽतिबलश्च लक्ष्मणः ।
तथैव सुग्रीवमुखाः प्लवंगमा; विभीषणश्चैव महाबलस्तदा ॥

अन्वयः

तदा then, देवगणाः army of Devatas, स्वयम् themselves, रामः Rama, अतिबलः Atibala, लक्ष्मणःच and Lakshmana, तथैव in the same way, सुग्रीवमुखाः Sugriva the chief, प्लवङ्गमाः of monkeys, तथा so also, महाबलः of exceeding might, विभीषणश्चैव Vibheeshana also, कपिम् monkey, अपूजयन् praised.

Summary

Thereafter Rama with the army of Devatas, Atibala and Lakshmana, in the same way Sugriva, the army chief, so also, Vibheeshana of exceeding might praised Hanuman.॥ इत्यार्षेवाल्मीकीयेश्रीमद्रामायणेआदिकाव्येयुद्धकाण्डेषटपञ्चाशस्सर्गः ॥This is the end of the fifty sixth sarga of Yuddha Kanda of the first epic the holy Ramayana composed by sage Valmiki.

पदच्छेदः

अपूजयन्अपूजयन् (√पूजय् लङ् प्र.पु. बहु.)
देवगणास्तदादेव–गण (१.३)–तदा (अव्ययः)
कपिंकपि (२.१)
स्वयंस्वयम् (अव्ययः)
चच (अव्ययः)
रामोराम (१.१)
ऽतिबलश्चअतिबल (१.१)–च (अव्ययः)
लक्ष्मणःलक्ष्मण (१.१)
तथैवतथा (अव्ययः)–एव (अव्ययः)
सुग्रीवमुखाःसुग्रीव–मुख (१.३)
प्लवंगमाप्लवंगम (१.३)
विभीषणश्चैवविभीषण (१.१)–च (अव्ययः)–एव (अव्ययः)
महाबलस्तदामहत्–बल (१.१)–तदा (अव्ययः)

छन्दः

वंशस्थम् [१२: जतजर]

छन्दोविश्लेषणम्

१२३४५६७८९१०१११२
अ पूज य न्देवग णास्त दाक पिं
स्व यंच रा मोऽतिब लश्च लक्ष्म णः
त थैव सु ग्रीवमु खाःप्ल वंग मा
वि भीष ण श्चैवम हाब लस्त दा
जतजर