६.४५.२

स तु ध्यात्वा मुहूर्तं तु मन्त्रिभिः संविचार्य च ।
पुरीं परिययौ लङ्कां सर्वान्गुल्मानवेक्षितुम् ॥

अन्वयः

राक्षसाधिपः Rakshasa king, सःरावणः Ravana, मुहूर्तम् for a while, ध्यात्वा reflected, मन्त्रिभिः ministers too, संविचार्यच deliberated, ततः then, पूर्वदिवसे forenoon, सर्वगुल्मान् all posts, अवेक्षितुम् inspect, लङ्कांपुरीम् Lanka city, ययौ proceeded.

M N Dutt

Then pondering and reflecting for a while, in the forenoon he went round the city of Lankā for inspecting the barracks.

Summary

Ravana, the king of Rakshasas, reflected for a while and deliberated with his ministers and proceeded in the forenoon to inspect all posts in Lanka.

पदच्छेदः

तद् (१.१)
तुतु (अव्ययः)
ध्यात्वाध्यात्वा (√ध्या + क्त्वा)
मुहूर्तंमुहूर्त (२.१)
तुतु (अव्ययः)
मन्त्रिभिःमन्त्रिन् (३.३)
संविचार्यसंविचार्य (√संवि-चारय् + ल्यप्)
(अव्ययः)
पुरींपुरी (२.१)
परिययौपरिययौ (√परि-या लिट् प्र.पु. एक.)
लङ्कांलङ्का (२.१)
सर्वान्सर्व (२.३)
गुल्मान्गुल्म (२.३)
अवेक्षितुम्अवेक्षितुम् (√अव-ईक्ष् + तुमुन्)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

तु ध्या त्वामु हू र्तंतु
न्त्रि भिः संवि चार्य
पु रींरि यौ ङ्कां
र्वा न्गु ल्मा वेक्षि तुम्