अन्वयः

ततः thereafter, देवकण्टकः enemy of Devatas, तम् him, दानवदर्पघ्नम् pride of Rakshasas, सौमित्रिम् Saumithri, बाहुभ्याम् shoulders, पीडयित्वा capable of crushing, लङ्घने to lift, प्रभुः king, नाभवत् not do.

M N Dutt

Then pressing hard Sumitrā's son-that humbler of the hauteur of the Daityas, that thorn in the sides of the celestials-could not move him (from his place).

Summary

Thereafter, Ravana the enemy of Devatas was not capable of lifting Lakshmana's shoulders. Lakshmana could crush the pride of Rakshasas.

पदच्छेदः

ततो	ततस् (अव्ययः)
दानवदर्पघ्नं	दानव–दर्प–घ्न (२.१)
सौमित्रिं	सौमित्रि (२.१)
देवकण्टकः	देव–कण्टक (१.१)
तं	तद् (२.१)
पीडयित्वा	पीडयित्वा (√पीडय् + क्त्वा)
बाहुभ्याम्	बाहु (३.२)
अप्रभुर्	अप्रभु (१.१)
लङ्घने	लङ्घन (७.१)
ऽभवत्	अभवत् (√भू लङ् प्र.पु. एक.)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८
त	तो	दा	न	व	द	र्प	घ्नं
सौ	मि	त्रिं	दे	व	क	ण्ट	कः
तं	पी	ड	यि	त्वा	बा	हु	भ्या
म	प्र	भु	र्ल	ङ्घ	ने	ऽभ	वत्