६.४७.११८

तच्छ्रुत्वा राघवो वाक्यं वायुपुत्रेण भाषितम् ।
आरोहत्सहसा शूरो हनूमन्तं महाकपिम् ।
रथस्थं रावणं संख्ये ददर्श मनुजाधिपः ॥

अन्वयः

राघवः Raghava, वायुपुत्रेण to the son of wind god, भाषितम् spoken, तत् those, वाक्यम् words, श्रुत्वा hearing, आरुरोहमहाशूरं climbed on the hero, महाकपिम् great monkey, बलवन्तम् strong, आरुरोह on climbing, मनुजाधिपः Lord of humans, सङ् ख्ये in war, रथस्थम् on the chariot, रावणम् Ravana, ददर्श saw.

M N Dutt

Hearing the words spoken by Hanumān, Rāghava at once got up on that gigantic monkey; and that master of men beheld Rāvana in battle.

Summary

On hearing the sub mission of Hanuman, Sri Rama, the Lord of humans climbed on the great monkey and saw Ravana on the chariot.

पदच्छेदः

तच्छ्रुत्वातद् (२.१)–श्रुत्वा (√श्रु + क्त्वा)
राघवोराघव (१.१)
वाक्यंवाक्य (२.१)
वायुपुत्रेणवायुपुत्र (३.१)
भाषितम्भाषित (√भाष् + क्त, २.१)
आरोहत्आरोहत् (√आ-रुह् लङ् प्र.पु. एक.)
सहसासहस् (३.१)
शूरोशूर (१.१)
हनूमन्तंहनुमन्त् (२.१)
महाकपिम्महत्–कपि (२.१)
रथस्थंरथ–स्थ (२.१)
रावणंरावण (२.१)
संख्येसंख्य (७.१)
ददर्शददर्श (√दृश् लिट् प्र.पु. एक.)
मनुजाधिपःमनुज–अधिप (१.१)

छन्दः

उपजातिः [११]

छन्दोविश्लेषणम्

१२३४५६७८९१०१११२
त च्छ्रु त्वा राघ वो वा क्यं वायु पु त्रे
ण भाषि तम् आ रो हत्सह सा शू रो
ह नू म न्तंम हाक पिम्र थ स्थं रा
व णं सं ख्येद दर्शमनु जाधि पः