द्वारेषु यत्नः क्रियतां प्राकाराश्चाधिरुह्यताम् ।
निद्रावशसमाविष्टः कुम्भकर्णो विबोध्यताम् ॥
द्वारेषु यत्नः क्रियतां प्राकाराश्चाधिरुह्यताम् ।
निद्रावशसमाविष्टः कुम्भकर्णो विबोध्यताम् ॥
अन्वयः
द्वारेषु gates, यत्नः attempt, क्रियताम् carryout, प्राकारश्च defensive walls, अधिरुह्यताम् climbing up, निद्राववसमाविष्टः fully awakened from sleep, कुम्भकर्णः Kumbhakarna, विबोध्यताम् aroused.M N Dutt
Seeing himself worsted and Prahasta also slain, that Rākşasa endowed with dreadful power issued his orders to the fearful force. “Do you vigilantly guard the gates and mount the wall. And do you wake up Kumbhakarņa come under the sway of slumber.Summary
"Let the Rakshasas climb up the defensive walls and attempt to guard. Also let Kumbhakarna be aroused from sleep."पदच्छेदः
| द्वारेषु | द्वार (७.३) |
| यत्नः | यत्न (१.१) |
| क्रियतां | क्रियताम् (√कृ प्र.पु. एक.) |
| प्राकाराश्चाधिरुह्यताम् | प्राकार (१.३)–च (अव्ययः)–अधिरुह्यताम् (√अधि-रुह् प्र.पु. एक.) |
| निद्रावशसमाविष्टः | निद्रा–वश–समाविष्ट (√समा-विश् + क्त, १.१) |
| कुम्भकर्णो | कुम्भकर्ण (१.१) |
| विबोध्यताम् | विबोध्यताम् (√वि-बोधय् प्र.पु. एक.) |
छन्दः
अनुष्टुप् [८]छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| द्वा | रे | षु | य | त्नः | क्रि | य | तां |
| प्रा | का | रा | श्चा | धि | रु | ह्य | ताम् |
| नि | द्रा | व | श | स | मा | वि | ष्टः |
| कु | म्भ | क | र्णो | वि | बो | ध्य | ताम् |