६.४८.३३

तं शैलशृङ्गैर्मुसलैर्गदाभि;र्वृक्षैस्तलैर्मुद्गरमुष्टिभिश्च ।
सुखप्रसुप्तं भुवि कुम्भकर्णं; रक्षांस्युदग्राणि तदा निजघ्नुः ॥

अन्वयः

तदा then, उदग्राणि exited, रक्षांसि Rakshasas, भुवि on the ground, सुखप्रसुप्तम् happily sleeping, तंकुम्भकर्णम् that Kumbhakarna, शैलशृङ्गैः with rocks and trees, मुसलैः bars, गदाभिः maces, मुद्गरमुष्टिभिःच with fists, निजघ्नुः not got up.

M N Dutt

Then the Raksasas, drawing near, smote Kumbhakarņa sleeping sweetly in the chest with mountain-peaks, maces and clubs.

Summary

Then the excited Rakshasas could not wake up Kumbhakarna happily sleeping on the ground in spite of hitting with rocks and trees and their fists.

पदच्छेदः

तंतद् (२.१)
शैलशृङ्गैर्शैल–शृङ्ग (३.३)
मुसलैर्मुसल (३.३)
गदाभिर्गदा (३.३)
वृक्षैस्तलैर्वृक्ष (३.३)–तल (३.३)
मुद्गरमुष्टिभिश्चमुद्गर–मुष्टि (३.३)–च (अव्ययः)
सुखप्रसुप्तंसुख–प्रसुप्त (√प्र-स्वप् + क्त, २.१)
भुविभू (७.१)
कुम्भकर्णंकुम्भकर्ण (२.१)
रक्षांस्युदग्राणिरक्षस् (१.३)–उदग्र (१.३)
तदातदा (अव्ययः)
निजघ्नुःनिजघ्नुः (√नि-हन् लिट् प्र.पु. बहु.)

छन्दः

उपजातिः [११]

छन्दोविश्लेषणम्

१२३४५६७८९१०११
तं शैल शृ ङ्गैर्मुस लैर्ग दाभि
र्वृ क्षैस्त लै र्मुद्गर मुष्टि भिश्च
सु खप्र सु प्तंभुवि कुम्भ क र्णं
र क्षांस्यु द ग्राणित दानि ज घ्नुः