६.४८.४०

तेन शब्देन महता लङ्का समभिपूरिता ।
सपर्वतवना सर्वा सोऽपि नैव प्रबुध्यते ॥

अन्वयः

महता great, तेननादेन by that noise, सपर्वतवना all mountains, सर्वा all, लङ्का Lanka, समभिपूरिता filled with, सःअपि even then, नैवप्रबुध्यते did not wake up.

Summary

All Lanka and mountains were filled by the great noise made by the Rakshasas. Even then Kumbhakarna did not wake up.

पदच्छेदः

तेनतद् (३.१)
शब्देनशब्द (३.१)
महतामहत् (३.१)
लङ्कालङ्का (१.१)
समभिपूरितासमभिपूरित (√समभि-पूरय् + क्त, १.१)
सपर्वतवनास (अव्ययः)–पर्वत–वन (१.१)
सर्वासर्व (१.१)
सोतद् (१.१)
ऽपिअपि (अव्ययः)
नैवन (अव्ययः)–एव (अव्ययः)
प्रबुध्यतेप्रबुध्यते (√प्र-बुध् लट् प्र.पु. एक.)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

१२३४५६७८
तेन श ब्देनमह ता
ल ङ्कासमभि पूरि ता
स पर्वतव ना स र्वा
सोऽपि नै वप्र बुध्य ते