६.४९.१६

तस्य नानद्यमानस्य कुम्भकर्णस्य धीमतः ।
श्रुत्वा निनादं वित्रस्ता भूयो भूमिर्वितत्रसे ॥

अन्वयः

वित्रस्ताः alarmed, प्रजाः people, नानद्यमानस्य hearing the lion roar, रक्षसः Rakshasa, तस्यकुम्भकर्णस्य that Kumbhakarna's, निनादम् roar, श्रुत्वा hearing, भूयः became, वितत्रसे scared.

M N Dutt

Hearing the roars of the Raksasa-Kumbhakarna, as he kept crying, creatures, seized with fear, were greatly agitated.

Summary

"People were already afraid of Kumbhakarna, and after hearing the lion roar of this Rakshasa they were even more scared."

पदच्छेदः

तस्यतद् (६.१)
नानद्यमानस्यनानद्यमान (६.१)
कुम्भकर्णस्यकुम्भकर्ण (६.१)
धीमतःधीमत् (६.१)
श्रुत्वाश्रुत्वा (√श्रु + क्त्वा)
निनादंनिनाद (२.१)
वित्रस्तावित्रस्त (√वि-त्रस् + क्त, १.१)
भूयोभूयस् (अव्ययः)
भूमिर्भूमि (१.१)
वितत्रसेवितत्रसे (√वि-त्रस् लिट् प्र.पु. एक.)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

स्य नाद्य मास्य
कुम्भ र्णस्य धी तः
श्रु त्वानि ना दं वि त्र स्ता
भू यो भू मिर्वित्र से