६.४९.३०

कुम्भकर्णं समीक्ष्यैव हरयो विप्रदुद्रुवुः ।
कथमेनं रणे क्रुद्धं वारयिष्यन्ति वानराः ॥

अन्वयः

अद्य running, हरयः monkeys, कुम्भकर्णम् Kumbhakarna, प्रतीक्ष्यैव on seeing itself, प्रविद्रुतुः, रणे war, क्रुद्धम् angry, एनम् these, वानराः Vanaras, कथम् how, वारयिष्यन्ति check.

M N Dutt

Soon as the monkeys see Kumbhakarna, they fly away. And How can they resist in battle the enraged Kumbhakarna?

Summary

"On merely seeing Kumbhakarna, the monkeys are running away. How will they check him who is enraged in war?"

पदच्छेदः

कुम्भकर्णंकुम्भकर्ण (२.१)
समीक्ष्यैवसमीक्ष्य (√सम्-ईक्ष् + ल्यप्)–एव (अव्ययः)
हरयोहरि (१.३)
विप्रदुद्रुवुःविप्रदुद्रुवुः (√विप्र-द्रु लिट् प्र.पु. बहु.)
कथम्कथम् (अव्ययः)
एनंएनद् (२.१)
रणेरण (७.१)
क्रुद्धंक्रुद्ध (√क्रुध् + क्त, २.१)
वारयिष्यन्तिवारयिष्यन्ति (√वारय् लृट् प्र.पु. बहु.)
वानराःवानर (१.३)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

कुम्भ र्णं मी क्ष्यै
यो विप्र दुद्रु वुः
मे नं णे क्रु द्धं
वा यि ष्यन्ति वा राः