६.४९.८

स पृष्टो राजपुत्रेण रामेणाक्लिष्टकारिणा ।
विभीषणो महाप्राज्ञः काकुत्स्थमिदमब्रवीत् ॥

अन्वयः

राजपुत्रेण by the prince, अक्लिष्टकर्मण of unwearied action, रामेण by Rama, संपृष्टः having been asked, महाप्राज्ञः highly intelligent, विभीषणः Vibheeshana, काकुत्थ्सम् to Kakuthsa, इदम् thus, अब्रवीत् spoke.

M N Dutt

Accosted by the king's son-Rāma of untiring deeds-the exceedingly wise Vibhīşaņa said to Kakutstha.

Summary

Asked by the prince Rama, of unwearied action, highly intelligent Vibheeshana spoke.

पदच्छेदः

तद् (१.१)
पृष्टोपृष्ट (√प्रच्छ् + क्त, १.१)
राजपुत्रेणराजन्–पुत्र (३.१)
रामेणाक्लिष्टकारिणाराम (३.१)–अक्लिष्ट–कारिन् (३.१)
विभीषणोविभीषण (१.१)
महाप्राज्ञःमहत्–प्राज्ञ (१.१)
काकुत्स्थम्काकुत्स्थ (२.१)
इदम्इदम् (२.१)
अब्रवीत्अब्रवीत् (√ब्रू लङ् प्र.पु. एक.)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

पृ ष्टो रा पु त्रे
रा मे णा क्लिष्ट कारि णा
वि भी णो हा प्रा ज्ञः
का कुत्स्थमिब्र वीत्