अन्वयः

कमलपत्राक्षीम्: lotus petal eyed, सीताम्: Sita, स्मरन्: remembering, शोकाकुलीकृतः distracted with grief, रामः Rama, लक्ष्मणेन: by Lakshmana, आश्वासितः comforted, सन्ध्याम्: evening prayers, उपासत: set in

M N Dutt

And consoled by Laksmana, Rama, stricken with thought touching Sītā having eyes like lotus-petals, engaged in rites relating to the worship of Eve.

Summary

Remembering the lotus petal eyed Sita, Rama who was distracted with grief, comforted by Lakshmana offered evening prayers.॥इत्यार्षेवाल्मीकीयेश्रीमद्रामायणेआदिकाव्येयुद्दकाण्डेपञ्चमस्सर्गः॥This is the end of the fifth Sarga of Yuddhakanda of the first epic, the holy Ramayana composed by sage Valmiki.

पदच्छेदः

आश्वासितो	आश्वासित (√आ-श्वासय् + क्त, १.१)
लक्ष्मणेन	लक्ष्मण (३.१)
रामः	राम (१.१)
संध्याम्	संध्या (२.१)
उपासत	उपासत (√उप-आस् लङ् प्र.पु. एक.)
स्मरन्	स्मरत् (√स्मृ + शतृ, १.१)
कमलपत्राक्षीं	कमल–पत्त्र–अक्ष (२.१)
सीतां	सीता (२.१)
शोकाकुलीकृतः	शोक–आकुलीकृत (√आकुली-कृ + क्त, १.१)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८
आ	श्वा	सि	तो	ल	क्ष्म	णे	न
रा	मः	सं	ध्या	मु	पा	स	त
स्म	र	न्क	म	ल	प	त्रा	क्षीं
सी	तां	शो	का	कु	ली	कृ	तः