६.५.३

निविष्टायां तु सेनायां तीरे नदनदीपतेः ।
पार्श्वस्थं लक्ष्मणं दृष्ट्वा रामो वचनमब्रवीत् ॥

अन्वयः

नदनदीपतेः lord of rivers and streams (the ocean), तीरे: shore, सेनायाम्: when the army, निविष्टायाम्: after having settled down, रामः Rama, पार्श्वस्थम्: beside, लक्ष्मणम्: at Lakshmana, दृष्टवा: seeing, वचनम्: these words, अब्रवीत्: spoke

M N Dutt

The army being encamped on the shore of the lord of streams and rivers, Rāma, beholding Laksmana by his side, spoke, saying.

Summary

After the army had settled down on the shores of the lord of rivers (sea), Rama spoke to Lakshmana who stood beside him.

पदच्छेदः

निविष्टायांनिविष्ट (√नि-विश् + क्त, ७.१)
तुतु (अव्ययः)
सेनायांसेना (७.१)
तीरेतीर (७.१)
नदनदीपतेःनदनदीपति (६.१)
पार्श्वस्थंपार्श्व–स्थ (२.१)
लक्ष्मणंलक्ष्मण (२.१)
दृष्ट्वादृष्ट्वा (√दृश् + क्त्वा)
रामोराम (१.१)
वचनम्वचन (२.१)
अब्रवीत्अब्रवीत् (√ब्रू लङ् प्र.पु. एक.)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

नि वि ष्टा यांतु से ना यां
ती रे दी तेः
पा र्श्व स्थंक्ष्म णं दृ ष्ट्वा
रा मोब्र वीत्