६.५२.३५

अनष्टसैन्यो ह्यनवाप्तसंशयो; रिपूनयुद्धेन जयञ्जनाधिप ।
यशश्च पुण्यं च महन्महीपते; श्रियं च कीर्तिं च चिरं समश्नुते ॥

अन्वयः

जनाधिप Lord of the people, अनष्टसैन्यः without any loss of army, अनवाप्तसंशयः without facing any danger, अयुद्धेन without war, रिपून् enemy, जयन् win, महीपतिः king of the earth, महत् great, यशश्च fame, पुण्यं च and merit, श्रियं च prosperity, कीर्तिं च indeed, चिरम् ever, अश्नुते will attain.

M N Dutt

O lord of people, by conquering the foe without battle, you without losing your forces and putting yourself to peril, you, O lord of earth, shall attain fame and high religious merit, and prosperity and renown for ever and for ever.

Summary

"O Lord of the people! If a king conquers his enemy without any loss of army, without facing any dangerand without war, such a mighty ruler of the earth will indeed earn fame and merit and attain prosperity."॥इत्यार्षेवाल्मीकीयेश्रीमद्रामायणेआदिकाव्येयुद्धकाण्डेचतुष्षष्टितमस्सर्गः॥This is the end of the sixty fourth sarga of Yuddha Kanda of the first epic the holy Ramayana composed by sage Valmiki.

पदच्छेदः

अनष्टसैन्योअनष्ट–सैन्य (१.१)
ह्यनवाप्तसंशयोहि (अव्ययः)–अनवाप्त–संशय (१.१)
रिपून्रिपु (२.३)
अयुद्धेनअयुद्ध (३.१)
जयञ्जयत् (√जि + शतृ, १.१)
जनाधिपजनाधिप (८.१)
यशश्चयशस् (२.१)–च (अव्ययः)
पुण्यंपुण्य (२.१)
चच (अव्ययः)
महन्महीपतेमहत् (२.१)–महीपति (८.१)
श्रियंश्री (२.१)
चच (अव्ययः)
कीर्तिंकीर्ति (२.१)
चच (अव्ययः)
चिरंचिरम् (अव्ययः)
समश्नुतेसमश्नुते (√सम्-अश् लट् प्र.पु. एक.)

छन्दः

वंशस्थम् [१२: जतजर]

छन्दोविश्लेषणम्

१२३४५६७८९१०१११२
अ नष्ट सै न्योह्यन वाप्त संश यो
रि पून यु द्धेनज यञ्ज नाधिप
य शश्च पु ण्यंचम हन्म हीप ते
श्रि यंच की र्तिंचचि रंस मश्नु ते
जतजर