अन्वयः

देशकालविभागवित् conversant with rules of time and place, राक्षसर्षभः bull among Rakshasas, आत्मनः च his own, परेषां च enemies also, स्थानम् place, वृद्धिं च progress, हानिं च and decline also, बुध्यते knows.

M N Dutt

But the foremost of the Raksasa is versed in place and increase and injury, and know the duties touching season and place, and how to advance his own party and lower that of the foe.

Summary

"Ravana, a bull among Rakshasas is conversant with rules of time and place and knows his own enemies, his progress and decline also."

पदच्छेदः

स्थानं	स्थान (२.१)
वृद्धिं	वृद्धि (२.१)
च	च (अव्ययः)
हानिं	हानि (२.१)
च	च (अव्ययः)
देशकालविभागवित्	देश–काल–विभाग–विद् (१.१)
आत्मनश्च	आत्मन् (६.१)–च (अव्ययः)
परेषां	पर (६.३)
च	च (अव्ययः)
बुध्यते	बुध्यते (√बुध् प्र.पु. एक.)
राक्षसर्षभ	राक्षस–ऋषभ (८.१)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८
स्था	नं	वृ	द्धिं	च	हा	निं	च
दे	श	का	ल	वि	भा	ग	वित्
आ	त्म	न	श्च	प	रे	षां	च
बु	ध्य	ते	रा	क्ष	स	र्ष	भ