६.५३.२३

श्रोणीसूत्रेण महता मेचकेन विराजितः ।
अमृतोत्पादने नद्धो भुजंगेनेव मन्दरः ॥

अन्वयः

महता huge, मेचकेन dark girdle, व्यराजत glittering, श्रोणीमात्रेण red jewel, अमृतोत्पादने for churning nectar of immortality, भुजङ्गेन serpent Vasuki, नद्धः fastened, मन्दरःइव like Mandara mountain.

M N Dutt

With his great dark girdle he seemed like the Mandara fastened by the serpent on the occasion of the churning of the sea.

Summary

Adorned with a huge dark girdle, Kumbhakarna seemed like a bright jewel like Mount Mandara used for churning nectar of immortality fastened by Vasuki.

पदच्छेदः

श्रोणीसूत्रेणश्रोणी–सूत्र (३.१)
महतामहत् (३.१)
मेचकेनमेचक (३.१)
विराजितःविराजित (√वि-राज् + क्त, १.१)
अमृतोत्पादनेअमृत–उत्पादन (७.१)
नद्धोनद्ध (√नह् + क्त, १.१)
भुजंगेनेवभुजंग (३.१)–इव (अव्ययः)
मन्दरःमन्दर (१.१)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

श्रो णी सू त्रे ता
मे केवि राजि तः
मृ तो त्पा ने द्धो
भु जं गे नेन्द रः