स काञ्चनं भारसहं निवातं; विद्युत्प्रभं दीप्तमिवात्मभासा ।
आबध्यमानः कवचं रराज; संध्याभ्रसंवीत इवाद्रिराजः ॥
स काञ्चनं भारसहं निवातं; विद्युत्प्रभं दीप्तमिवात्मभासा ।
आबध्यमानः कवचं रराज; संध्याभ्रसंवीत इवाद्रिराजः ॥
अन्वयः
काञ्चनम् golden, भारसहम् heavy weight, निवातम् to break, विद्युत्प्रभम् lightening like arc, आत्मतेजसा self effulgent, दीप्तमिव like glowing fire, कवचम् shield, आबध्यम I नः bound, सः he, सन्ध्याभ्रसम्वीतः shining like evening twilight, अद्रिराजःइव like mountain peak, भासा shone.M N Dutt
Donning on his impenetrable golden mail, splendid like lightning, and shining in its own brilliance, Kumbhakarņa appeared like the monarch of mountains enveloped with evening clouds.Summary
Kumbhakarna decked in heavy golden shield (impenetrable by any weapon) and difficult to break, seemed like the lightning with self effulgence, glowing like fire, shone like the evening twilight around the mountain peak.पदच्छेदः
| स | तद् (१.१) |
| काञ्चनं | काञ्चन (२.१) |
| भारसहं | भार–सह (२.१) |
| निवातं | निवात (२.१) |
| विद्युत्प्रभं | विद्युत्–प्रभा (२.१) |
| दीप्तम् | दीप्त (√दीप् + क्त, २.१) |
| इवात्मभासा | इव (अव्ययः)–आत्मन्–भास् (३.१) |
| आबध्यमानः | आबध्यमान (√आ-बन्ध् + शानच्, १.१) |
| कवचं | कवच (२.१) |
| रराज | रराज (√राज् लिट् प्र.पु. एक.) |
| संध्याभ्रसंवीत | संध्या–अभ्र–संवीत (√सम्-व्ये + क्त, १.१) |
| इवाद्रिराजः | इव (अव्ययः)–अद्रिराज (१.१) |
छन्दः
उपजातिः [११]छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| स | का | ञ्च | नं | भा | र | स | हं | नि | वा | तं |
| वि | द्यु | त्प्र | भं | दी | प्त | मि | वा | त्म | भा | सा |
| आ | ब | ध्य | मा | नः | क | व | चं | र | रा | ज |
| सं | ध्या | भ्र | सं | वी | त | इ | वा | द्रि | रा | जः |