६.५४.१०

सोऽपि सैन्यानि संक्रुद्धो वानराणां महौजसाम् ।
ममन्थ परमायत्तो वनान्यग्निरिवोत्थितः ॥

अन्वयः

सःअपि he also, सङ्क्रुद्धः enraged, परमायत्तः the great, उत्थितः burst, अग्नि: fire, वनानीव forest, महौजसाम् endowed with extraordinary vigour, वानराणाम् Vanaras, सैन्यानि army, ममन्थ to destroy.

M N Dutt

Incapable of containing himself (through rage), Kumbhakarņa on his part fell to agitating the ranks of the powerful monkeys, even as a fire breaking out burn dowit a forest.

Summary

Enraged Kumbhakarna began to destroy Vanaras endowed with extraordinary vigour, just as great forest fire burns the forest.

पदच्छेदः

सोतद् (१.१)
ऽपिअपि (अव्ययः)
सैन्यानिसैन्य (२.३)
संक्रुद्धोसंक्रुद्ध (√सम्-क्रुध् + क्त, १.१)
वानराणांवानर (६.३)
महौजसाम्महत्–ओजस् (६.३)
ममन्थममन्थ (√मथ् लिट् प्र.पु. एक.)
परमायत्तोपरम–आयत्त (√आ-यत् + क्त, १.१)
वनान्यग्निर्वन (२.३)–अग्नि (१.१)
इवोत्थितःइव (अव्ययः)–उत्थित (√उत्-स्था + क्त, १.१)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

सोऽपि सै न्यानि सं क्रु द्धो
वा रा णां हौ साम्
न्थ मा त्तो
ना न्यग्निरि वोत्थि तः