अन्वयः

ऋषभशरभमैन्धधूम्रनीलाः Rshaba, Sarabha, Mainda, Dhruma and Nila, कुमुदसुषेणगवाक्षम्भताराः Kumuda, Susena, Gavaksha, Rambha, and Tara, द्विविदपनसवायुपुत्रमुख्याः Dwivida, Panasa, and Hanuman, त्वरिततराभिमुखम् marched ahead swiftly, रणम् to the battlefield, प्रयाताः quickly.

M N Dutt

Rşabha, Sarabha, Mainda, Dhūmra, Nila, Kumuda, Susena, Gavaksa, Rambha, Dvivida, Panasa, and son of wind Hanuman and other powerf:! leaders speedily proceeded to the battle field.

Summary

Rshaba, Sarabha, Mainda and Nila, Kumuda, Susena, Rambha, and Tara headed by Dwiviida, Panasa and Hanuman marched ahead swiftly to the battlefield.॥ इत्यार्षेवाल्मीकीयेश्रीमद्रामायणेआदिकाव्येयुद्धकाण्डेषष्टितमस्सर्गः ॥This is the end of the sixty sixth sarga of Yuddha Kanda of the first epic, the holy Ramayana composed by sage Valmiki.

पदच्छेदः

ऋषभशरभमैन्दधूम्रनीलाः	ऋषभ–शरभ–मैन्द–धूम्र–नील (१.३)
कुमुदसुषेणगवाक्षरम्भताराः	कुमुद–सुषेण–गवाक्ष–रम्भ–तार (१.३)
द्विविदपनसवायुपुत्रमुख्यास्	द्विविद–पनस–वायुपुत्र–मुख्य (१.३)
त्वरिततराभिमुखं	त्वरिततर–अभिमुख (२.१)
रणं	रण (२.१)
प्रयाताः	प्रयात (√प्र-या + क्त, १.३)

छन्दः

पुष्पिताग्रा []

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११	१२	१३
ऋ	ष	भ	श	र	भ	मै	न्द	धू	म्र	नी	लाः
कु	मु	द	सु	षे	ण	ग	वा	क्ष	र	म्भ	ता	राः
द्वि	वि	द	प	न	स	वा	यु	पु	त्र	मु	ख्या
स्त्व	रि	त	त	रा	भि	मु	खं	र	णं	प्र	या	ताः