स कुम्भकर्णं कुपितो जघान; वेगेन शैलोत्तमभीमकायम् ।
स चुक्षुभे तेन तदाभिबूतो; मेदार्द्रगात्रो रुधिरावसिक्तः ॥
स कुम्भकर्णं कुपितो जघान; वेगेन शैलोत्तमभीमकायम् ।
स चुक्षुभे तेन तदाभिबूतो; मेदार्द्रगात्रो रुधिरावसिक्तः ॥
अन्वयः
कुपितः enraged, सः he, शैलोत्तमभीमकायम् rock like frightening body, कुम्भकर्णम् Kumbhakarna, वेगेन swiftly, जघान struck, तदा then, तेन by that, अभिभूतः overpo were d, सः he, मेदार्द्रगात्रः bespattered with fat, रुदिरावसिक्तः bathed in blood, सचक्षुभे upset.M N Dutt
Waxing enraged (Hanuman) vehemently smote Kumbhakarņa with a gigantic crag. And overpowered by that, Kumbhakarna experienced great torments, and his body was covered with fat and blood.Summary
Enraged Hanuman struck Kumbhakarna endowed with a rock like frightening body. Overpowered by that blow Kumbhakarna was upset and bespattered with fat and got bathed in blood.पदच्छेदः
| स | तद् (१.१) |
| कुम्भकर्णं | कुम्भकर्ण (२.१) |
| कुपितो | कुपित (√कुप् + क्त, १.१) |
| जघान | जघान (√हन् लिट् प्र.पु. एक.) |
| वेगेन | वेग (३.१) |
| शैलोत्तमभीमकायम् | शैल–उत्तम–भीम–काय (२.१) |
| स | तद् (१.१) |
| चुक्षुभे | चुक्षुभे (√क्षुभ् लिट् प्र.पु. एक.) |
| तेन | तद् (३.१) |
| तदाभिभूतो | तदा (अव्ययः)–अभिभूत (√अभि-भू + क्त, १.१) |
| मेदार्द्रगात्रो | मेदस्–आर्द्र–गात्र (१.१) |
| रुधिरावसिक्तः | रुधिर–अवसिक्त (√अव-सिच् + क्त, १.१) |
छन्दः
उपजातिः [११]छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| स | कु | म्भ | क | र्णं | कु | पि | तो | ज | घा | न |
| वे | गे | न | शै | लो | त्त | म | भी | म | का | यम् |
| स | चु | क्षु | भे | ते | न | त | दा | भि | बू | तो |
| मे | दा | र्द्र | गा | त्रो | रु | धि | रा | व | सि | क्तः |