६.५५.१२

स शूलमाविध्य तडित्प्रकाशं; गिरिं यथा प्रज्वलिताग्रशृङ्गम् ।
बाह्वन्तरे मारुतिमाजघान; गुहोऽचलं क्रौञ्चमिवोग्रशक्त्या ॥

अन्वयः

सः that, गिरिः mountain, प्रज्वलिताग्रशृङ्गंयथा like a blazing peak, तडित्प्रकाशम् shining like lightning, शूलम् pike, आविध्य pierced, गुहः as Guha (son of Lord Siva), उग्रशक्त्या formidable, क्रौञ्चम् अचलमिव like the Krauncha mountain, मारुतिम् at Maruti, बाह्वन्तरे in between shoulders, the breast, आजघान struck.

M N Dutt

Then as Guha had pierced Krauñca with his fierce dart, Kumbhakarna the mountain-like smote the Wind-god's son in the chest with his dart resembling lightning or like a glowing mountain-summit.

Summary

Kumbhakarna ,who was like a mountain blazing like fire, pierced at Maruti's chest with his pike shining like lightning just as Guha struck at Krauncha mountain.

पदच्छेदः

सतद् (१.१)
शूलम्शूल (२.१)
आविध्यआविध्य (√आ-व्यध् + ल्यप्)
तडित्प्रकाशंतडित्–प्रकाश (२.१)
गिरिंगिरि (२.१)
यथायथा (अव्ययः)
प्रज्वलिताग्रशृङ्गम्प्रज्वलित (√प्र-ज्वल् + क्त)–अग्र–शृङ्ग (२.१)
बाह्वन्तरेबाहु–अन्तर (७.१)
मारुतिम्मारुति (२.१)
आजघानआजघान (√आ-हन् लिट् प्र.पु. एक.)
गुहोगुह (१.१)
ऽचलंअचल (२.१)
क्रौञ्चम्क्रौञ्च (२.१)
इवोग्रशक्त्याइव (अव्ययः)–उग्र–शक्ति (३.१)

छन्दः

उपजातिः [११]

छन्दोविश्लेषणम्

१२३४५६७८९१०११
स शूल मा विध्यत डित्प्र का शं
गि रिंय था प्रज्वलि ताग्र शृ ङ्गम्
बा ह्वन्त रे मारुति माज घान
गु होऽच लं क्रौञ्चमि वोग्र श क्त्या