प्रहर्षमीयुर्बहवस्तु वानराः; प्रबुद्धपद्मप्रतिमैरिवाननैः ।
अपूजयन्राघवमिष्टभागिनं; हते रिपौ भीमबले दुरासदे ॥
प्रहर्षमीयुर्बहवस्तु वानराः; प्रबुद्धपद्मप्रतिमैरिवाननैः ।
अपूजयन्राघवमिष्टभागिनं; हते रिपौ भीमबले दुरासदे ॥
अन्वयः
बहवः many, वानराः Vanaras, प्रबुद्धपद्मप्रतिमैःइव resembling full blown lotuses, आननैः faces, प्रहर्षम् laughing, ईयुः experienced, भीमबले terrific strength, रिपौ enemy, हते killed, इष्टनाषिनम् got rid of, दुरासदम् enemy, राघवम् Raghava, अपूजयन् worshipped.M N Dutt
And countless monkeys experienced the very height of delight; and on (their) foe of terrific strength having been slain, they with countenances resembling awaked lotuses paid homage to the king's son-Rāghava—the sharer of good fortune.Summary
Many Vanaras, with their faces resembling full blown lotuses joyfully laughed and worshipped Rama for getting rid of an enemy of terrific strength.पदच्छेदः
| प्रहर्षम् | प्रहर्ष (२.१) |
| ईयुर् | ईयुः (√इ लिट् प्र.पु. बहु.) |
| बहवस्तु | बहु (१.३)–तु (अव्ययः) |
| वानराः | वानर (१.३) |
| प्रबुद्धपद्मप्रतिमैर् | प्रबुद्ध (√प्र-बुध् + क्त)–पद्म–प्रतिमा (३.३) |
| इवाननैः | इव (अव्ययः)–आनन (३.३) |
| अपूजयन् | अपूजयन् (√पूजय् लङ् प्र.पु. बहु.) |
| राघवम् | राघव (२.१) |
| इष्टभागिनं | इष्ट–भागिन् (२.१) |
| हते | हत (√हन् + क्त, ७.१) |
| रिपौ | रिपु (७.१) |
| भीमबले | भीम–बल (७.१) |
| दुरासदे | दुरासद (७.१) |
छन्दः
वंशस्थम् [१२: जतजर]छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ | १२ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| प्र | ह | र्ष | मी | यु | र्ब | ह | व | स्तु | वा | न | राः |
| प्र | बु | द्ध | प | द्म | प्र | ति | मै | रि | वा | न | नैः |
| अ | पू | ज | य | न्रा | घ | व | मि | ष्ट | भा | गि | नं |
| ह | ते | रि | पौ | भी | म | ब | ले | दु | रा | स | दे |
| ज | त | ज | र | ||||||||