६.५५.३७

तमापतन्तं संप्रेक्ष्य कुम्भकर्णः प्लवंगमम् ।
तस्थौ विवृतसर्वाङ्गो वानरेन्द्रस्य संमुखः ॥

अन्वयः

कुम्भकर्णः Kumbhakarna, आपतन्तम् approaching, तम् him, प्लवङ्गमम् monkey, सम्प्रेक्ष्य looking, विवृतसर्वाङ्गः all limbs braced, वानरेन्द्रस्य Vanara Lord's, सम्मुखः forefront.

M N Dutt

Seeing that monkey, Kumbhakarņa, stretching his limbs, stood before the lord of monkeys.

Summary

Kumbhakarna, looking at the monkey Lord advancing towards him, stood in front of all limbs braced.

पदच्छेदः

तम्तद् (२.१)
आपतन्तंआपतत् (√आ-पत् + शतृ, २.१)
सम्प्रेक्ष्यसम्प्रेक्ष्य (√सम्प्र-ईक्ष् + ल्यप्)
कुम्भकर्णःकुम्भकर्ण (१.१)
प्लवंगमम्प्लवंगम (२.१)
तस्थौतस्थौ (√स्था लिट् प्र.पु. एक.)
विवृतसर्वाङ्गोविवृत (√वि-वृ + क्त)–सर्व–अङ्ग (१.१)
वानरेन्द्रस्यवानर–इन्द्र (६.१)
संमुखःसम्मुख (१.१)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

मा न्तं सं प्रेक्ष्य
कुम्भ र्णःप्ल वं मम्
स्थौविवृ र्वा ङ्गो
वा रे न्द्रस्य संमु खः