६.५५.३८

कपिशोणितदिग्धाङ्गं भक्षयन्तं महाकपीन् ।
कुम्भकर्णं स्थितं दृष्ट्वा सुग्रीवो वाक्यमब्रवीत् ॥

अन्वयः

कपिशोणितदिग्धाङ्गम् smeared with the blood of Vanaras, प्लवङ्गमान् monkeys, भक्ष्यन्तम् eating, स्थितम् stood, कुम्भकर्णम् Kumbhakarna, दृष्टवा seeing, सुग्रीवः Sugriva, वाक्यम् words, अब्रवीत् spoke.

M N Dutt

Seeing Kumbhakarņa, with his body laved in the blood of monkeys; and eating up mighty monkeys, Sugriva addressed him, saying.

Summary

Sugriva spoke these words seeing Kumbhakarna who stood smeared with the blood of Vanaras and eating monkeys.

पदच्छेदः

कपिशोणितदिग्धाङ्गंकपि–शोणित–दिग्ध (√दिह् + क्त)–अङ्ग (२.१)
भक्षयन्तंभक्षयत् (√भक्षय् + शतृ, २.१)
महाकपीन्महत्–कपि (२.३)
कुम्भकर्णंकुम्भकर्ण (२.१)
स्थितंस्थित (√स्था + क्त, २.१)
दृष्ट्वादृष्ट्वा (√दृश् + क्त्वा)
सुग्रीवोसुग्रीव (१.१)
वाक्यम्वाक्य (२.१)
अब्रवीत्अब्रवीत् (√ब्रू लङ् प्र.पु. एक.)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

पि शोणि दि ग्धा ङ्गं
क्ष न्तं हा पीन्
कुम्भ र्णंस्थि तं दृ ष्ट्वा
सु ग्री वो वाक्यब्र वीत्