६.५५.४३

स कुम्भकर्णस्य वचो निशम्य; व्याविध्य शैलं सहसा मुमोच ।
तेनाजघानोरसि कुम्भकर्णं; शैलेन वज्राशनिसंनिभेन ॥

अन्वयः

सः he, कुम्भकर्णस्य Kumbhakarna's, वचः words, निशम्य hearing, शैलम् mountain, व्याविध्य separating, सहसा forcibly, मुमोच discharged, वज्राशनिसन्निभेन resembling thunderbolt, तेन by that, कुम्भकर्णम् Kumbhakarna, उरसि chest, आजघान dropped.

M N Dutt

Hearing Kumbhakarna's speech, Sugrīva whirling that mountain-peak, suddeniy let it go; and with that rock resembling Vajra or the thunder-bolt, smote Kumbhakarņa in the chest.

Summary

On hearing Kumbhakarna's words, Sugriva forcibly discharged a mountain resembling a thunderbolt on the chest of Kumbhakarna.

पदच्छेदः

तद् (१.१)
कुम्भकर्णस्यकुम्भकर्ण (६.१)
वचोवचस् (२.१)
निशम्यनिशम्य (√नि-शामय् + ल्यप्)
व्याविध्यव्याविध्य (√व्या-व्यध् + ल्यप्)
शैलंशैल (२.१)
सहसासहस् (३.१)
मुमोचमुमोच (√मुच् लिट् प्र.पु. एक.)
तेनाजघानोरसितद् (३.१)–आजघान (√आ-हन् लिट् प्र.पु. एक.)–उरस् (७.१)
कुम्भकर्णंकुम्भकर्ण (२.१)
शैलेनशैल (३.१)
वज्राशनिसंनिभेनवज्र–अशनि–संनिभ (३.१)

छन्दः

उपजातिः [११]

छन्दोविश्लेषणम्

१०११
कुम्भ र्णस्य चोनिम्य
व्या विध्य शै लं सामु मो
ते ना घा नोसि कुम्भ र्णं
शै ले ज्रानि संनि भे