६.५५.५

स कुम्भकर्णः संक्रुद्धो गदामुद्यम्य वीर्यवान् ।
अर्दयन्सुमहाकायः समन्ताद्व्याक्षिपद्रिपून् ॥

अन्वयः

महाकायः possessing huge body, वीर्यवान् valiant one, कुम्भकर्णः Kumbhakarna, सुसङ्कृद्धः highly enraged, गदाम् mace, उद्यम्य lifted , अर्धयन् crescent shaped arrow, रिपून् enemies, समन्तात् all sides, व्यक्षिपत् struck.

M N Dutt

Thereat the mighty Kumbhakarņa possessed of a prodigious person waxing wroth taking up his mace let the same alight on the enemies.

Summary

Valiant Kumbhakarna, a gigantic one, highly enraged lifted mace and crescent shaped arrow struck the enemies on all sides.

पदच्छेदः

तद् (१.१)
कुम्भकर्णःकुम्भकर्ण (१.१)
संक्रुद्धोसंक्रुद्ध (√सम्-क्रुध् + क्त, १.१)
गदाम्गदा (२.१)
उद्यम्यउद्यम्य (√उत्-यम् + ल्यप्)
वीर्यवान्वीर्यवत् (१.१)
अर्दयन्अर्दयत् (√अर्दय् + शतृ, १.१)
सुमहाकायःसु (अव्ययः)–महत्–काय (१.१)
समन्ताद्समन्तात् (अव्ययः)
व्याक्षिपद्व्याक्षिपत् (√व्या-क्षिप् लङ् प्र.पु. एक.)
रिपून्रिपु (२.३)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

कुम्भ र्णः सं क्रु द्धो
दा मु द्यम्य वीर्य वान्
र्दन्सु हा का यः
न्ता द्व्याक्षिद्रि पून्