६.५५.७

षोडशाष्टौ च दश च विंशत्त्रिंशत्तथैव च ।
परिक्षिप्य च बाहुभ्यां खादन्विपरिधावति ।
भक्षयन्भृशसंक्रुद्धो गरुडः पन्नगानिव ॥

अन्वयः

भृशःसङ्क्रुद्धः extremely angry, षोडश sixteen, अष्टौ च eight, दश च ten also, तथैव in the same way, विंशत् ninety nine, त्रिंशत् thirty, बाहुभ्याम् many more, परिक्षिप्य holding around, खादन् devouring, पन्नगान् serpents, भक्ष्यन् eating, गरुडःइव like Garuda, परिधावति went about.

M N Dutt

Casting about his arms, he rush on, devouring sixteen, eight, ten, twenty or thirty. And he devoured (the monkeys) like Garuda swallowing up serpents.

Summary

Kumbhakarna became extremely angry, and caught hold of sixteen, eight, ten vanaras in the same way ninetynine and thirty and many more Vanaras and devoured them and went about like Garuda after having eaten the serpents.

पदच्छेदः

षोडशाष्टौषोडशन् (१.१)–अष्टन् (१.३)
(अव्ययः)
दशदशन् (१.१)
(अव्ययः)
विंशत्विंशत् (१.१)
त्रिंशत्त्रिंशत् (१.१)
तथैवतथा (अव्ययः)–एव (अव्ययः)
(अव्ययः)
परिक्षिप्यपरिक्षिप्य (√परि-क्षिप् + ल्यप्)
(अव्ययः)
बाहुभ्यांबाहु (३.२)
खादन्खादत् (√खाद् + शतृ, १.१)
विपरिधावतिविपरिधावति (√विपरि-धाव् लट् प्र.पु. एक.)
भक्षयन्भक्षयत् (√भक्षय् + शतृ, १.१)
भृशसंक्रुद्धोभृश–संक्रुद्ध (√सम्-क्रुध् + क्त, १.१)
गरुडःगरुड (१.१)
पन्नगान्पन्नग (२.३)
इवइव (अव्ययः)

छन्दः

उपजातिः [११]

छन्दोविश्लेषणम्

१०१११२
षो शा ष्टौ विं त्त्रिं
त्त थै रि क्षिप्य बा हु भ्यां
खान्विरि धातिक्षन्भृ
सं क्रु द्धोरु डःन्न गानि