अन्वयः
निशाचरः night ranger, महाबलः of mighty strength, सःकुम्भकर्णः he, Kumbhakarna, इति thus, श्रुत्वा hearing, लक्ष्मणम् Lakshmana, अनादृत्य disregarding, सौमित्रिम् Lakshmana, अतिक्रम्य च overlooking, मेदिनम् earth, कम्पयन्निव to shake, राममेव Rama alone, अभिदुद्राव rushed towards.
M N Dutt
Hearing this, that night-ranger Kumbhakarna, possessed of immense might, disregarding Laks maņa and passing beyond Sumitrā's son, rushed against Rāma, making the earth tremble.
Summary
Kumbhakarna of mighty strength, the night ranger hearing Lakshmana, rather disregarding his words, overlooking him went alone towards Rama as if shaking the earth.
पदच्छेदः
| अतिक्रम्य | अतिक्रम्य (√अति-क्रम् + ल्यप्) |
| च | च (अव्ययः) |
| सौमित्रिं | सौमित्रि (२.१) |
| कुम्भकर्णो | कुम्भकर्ण (१.१) |
| महाबलः | महत्–बल (१.१) |
| रामम् | राम (२.१) |
| एवाभिदुद्राव | एव (अव्ययः)–अभिदुद्राव (√अभि-द्रु लिट् प्र.पु. एक.) |
| दारयन्न् | दारयत् (√दारय् + शतृ, १.१) |
| इव | इव (अव्ययः) |
| मेदिनीम् | मेदिनी (२.१) |
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ |
|---|
| अ | ति | क्र | म्य | च | सौ | मि | त्रिं |
| कु | म्भ | क | र्णो | म | हा | ब | लः |
| रा | म | मे | वा | भि | दु | द्रा | व |
| दा | र | य | न्नि | व | मे | दि | नीम् |