६.५५.८३

स तीव्रेण च कोपेन रुधिरेण च मूर्छितः ।
वानरान्राक्षसानृक्षान्खादन्विपरिधावति ॥

अन्वयः

सः he, तीव्रेण violent, कोपेन in anger, रुधिरेणच by blood, मूर्छितः intensified, सः he, वानरान् Vanaras, राक्षसान् Rakshasas, ऋक्षान् Bears, खादन् eating, विपरिधावति went about.

M N Dutt

And fired with wrath and maddened with blood, he rushed on, devouring monkeys and Rākşasas and bears.

Summary

Kumbhakarna in violent anger, blood flowing from the injury, went about devouring Vanaras, Rakshasas and bears.

पदच्छेदः

तद् (१.१)
तीव्रेणतीव्र (३.१)
(अव्ययः)
कोपेनकोप (३.१)
रुधिरेणरुधिर (३.१)
(अव्ययः)
मूर्छितःमूर्छित (√मूर्छय् + क्त, १.१)
वानरान्वानर (२.३)
राक्षसान्राक्षस (२.३)
ऋक्षान्ऋक्ष (२.३)
खादन्खादत् (√खाद् + शतृ, १.१)
विपरिधावतिविपरिधावति (√विपरि-धाव् लट् प्र.पु. एक.)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

ती व्रे को पे
रुधि रे मूर्छि तः
वा रा न्राक्ष सा नृ क्षा
न्खान्विरि धाति